Hoe word je jager in Vlaanderen?
Het volledige stappenplan
Om jager te worden in Vlaanderen moet je eerst slagen voor het theoretisch jachtexamen en daarna voor het praktisch jachtexamen. Vervolgens kun je bij het Agentschap voor Natuur en Bos een jachtverlof aanvragen. De meeste kandidaten beginnen enkele maanden vooraf met de voorbereiding van het theoretisch examen.
Wil je jager worden in Vlaanderen? Dan moet je een aantal officiële stappen doorlopen voordat je een jachtverlof kan aanvragen. Veel kandidaten vinden het moeilijk om een duidelijk overzicht te krijgen van het volledige proces. Op deze pagina leggen we stap voor stap uit wat je moet doen, hoeveel tijd het traject gemiddeld vraagt en waar je best op let tijdens je voorbereiding.
Het traject om jager te worden in Vlaanderen verloopt volgens een vaste jaarlijkse cyclus. Hieronder zie je wanneer je elke stap moet zetten. Klik op een stap voor meer uitleg of bekijk de veelgestelde vragen.
Stap 1 – Voorbereiden op het theoretisch jachtexamen
Het theoretisch jachtexamen is de eerste officiële horde in het traject om jager te worden in Vlaanderen. Zonder geslaagd theoretisch examen kan je niet deelnemen aan het praktische examen.
Wat moet je kennen voor het jachtexamen?
Het examen test je kennis van drie grote vakken:
- Wetgeving: de jachtwetgeving en uitvoeringsbesluiten, regels en verantwoordelijkheden
- Fauna: herkenning van soorten wild en beschermde diersoorten, kennis van hun biologie en leefwijze, inclusief fotovragen
- Wapens & munitie: veiligheid, regelgeving en technische basiskennis
De leerstof is vastgelegd door de Vlaamse overheid.
Het examen is geen vrijblijvende test. De vragen zijn inhoudelijk en vergen een grondige voorbereiding.
Hoe bereid je je best voor?
De meeste kandidaten combineren twee elementen:
- Een gestructureerde cursus waarin alle leerstof overzichtelijk wordt uitgelegd.
- Het oefenen met examenvragen (meerkeuzevragen) om hun kennis te testen en te verdiepen.
Het is belangrijk dat je niet alleen de theorie leest, maar ook actief oefent. Veel kandidaten onderschatten hoe belangrijk herhaling is. Door regelmatig examenvragen op te lossen, ontdek je snel waar je kennis nog onvoldoende is en kan je gericht bijsturen.
Hoe lang duurt de voorbereiding gemiddeld?
Dat verschilt per persoon. Er zijn kandidaten die enkele maanden vooraf beginnen en er zijn kandidaten die enkele weken zeer intensief studeren en slagen. Dit is volledig afhankelijk van het leervermogen van de kandidaat en haar/zijn beschikbare tijd.
Wie consistent studeert en regelmatig oefent, bouwt geleidelijk voldoende kennis en vertrouwen op om het examen met succes af te leggen.
Wil je gestructureerd starten met je voorbereiding?
ikwordjager.be helpt kandidaten bij de voorbereiding op het theoretisch examen via zelfstudie met een gedrukt handboek en meer dan 1.000 online oefenvragen. Voor het theoretisch jachtexamen kan je kiezen voor:
Stap 2 – Het theoretisch jachtexamen afleggen
Na je voorbereiding volgt het officiële theoretisch jachtexamen. Dit examen wordt georganiseerd door het Agentschap voor Natuur en Bos en vormt een verplichte stap in het traject om jager te worden in Vlaanderen.
Hieronder vind je de belangrijkste praktische informatie.
Waar en wanneer leg je het theoretisch jachtexamen af?
Het theoretisch jachtexamen wordt doorgaans twee keer per jaar georganiseerd op een centrale locatie in Vlaanderen, meestal op de laatste zaterdag van april en de laatste zaterdag van mei.
De exacte datum en locatie worden jaarlijks begin januari bekendgemaakt via de officiële website van de Vlaamse overheid.
👉 Voor de meest actuele informatie raadpleeg je altijd:
https://natuurenbos.vlaanderen.be/jagen/hoe-word-ik-jager/theoretisch-jachtexamen
Hoe schrijf je je in?
De inschrijving en betaling gebeuren vooraf online via het e-loket van de Vlaamse overheid.
- Het inschrijvingsgeld bedraagt 70 euro.
- Enkel geldig ingeschreven kandidaten worden toegelaten tot het examen.
Heb je niet de Belgische nationaliteit? Dan kan je via jachtexamen@vlaanderen.be een papieren inschrijvingsformulier aanvragen.
Ongeveer vijf dagen voor het examen ontvang je een oproepingsbrief met praktische informatie.
⚠️ Let op:
De inschrijvingsperiode voor het eerste examenmoment sluit doorgaans begin maart af. Controleer steeds de exacte deadline op de officiële website.
Wat breng je mee?
Om toegang te krijgen tot de examenzaal moet je volgende documenten voorleggen:
- Je oproepingsbrief
- Je identiteitskaart
Zonder geldig identiteitsbewijs kan je niet deelnemen.
Tijdens het theoretisch jachtexamen zijn volgende hulpmiddelen niet toegelaten:
- Boeken of notities
- Smartphones, gsm’s of andere communicatiemiddelen
- Rekenmachines of andere digitale apparaten (behalve de computer voorzien door de organisator)
Overtredingen kunnen leiden tot uitsluiting.
Hoe verloopt het examen concreet?
Het theoretisch jachtexamen wordt digitaal afgenomen via een examenprogramma.
Na de officiële start krijg je eerst een korte handleiding te zien in het programma. Vervolgens heb je maximaal één uur om het examen af te leggen.
Puntensysteem
Er worden in totaal 60 meerkeuzevragen gesteld, verdeeld over de drie vakken:
- Wetgeving: 15 vragen
- Fauna: 30 vragen (waaronder doorgaans 10 fotovragen)
- Wapens en munitie: 15 vragen
Elke vraag heeft drie antwoordmogelijkheden. Slechts één antwoord is correct.
Er wordt een giscorrectie toegepast:
- Correct antwoord: +1 punt
- Fout antwoord: -0,5 punt
- Blanco antwoord: 0 punten
Omdat foute antwoorden minpunten opleveren, is gokken niet zonder risico. Een goede voorbereiding en voldoende oefening zijn dus essentieel.
Wanneer ben je geslaagd?
Je bent geslaagd voor het theoretisch jachtexamen Vlaanderen wanneer je:
- Voor elk vak afzonderlijk minstens de helft van de punten behaalt
- In totaal minstens 60% scoort (36 punten op 60)
Wanneer weet je of je geslaagd bent?
Je ontvangt je resultaat per aangetekende brief.
Heb je een Belgisch rijksregisternummer, dan kan je je resultaat ook raadplegen in het e-loket via je inschrijvingsformulier onder de rubriek “Resultaat van het examen”.
De resultaten zijn doorgaans ongeveer vijf dagen na het examen beschikbaar.
Wat als je niet geslaagd bent?
Sinds enkele jaren wordt een tweede examenmoment georganiseerd eind mei.
Inschrijven voor dit tweede examenmoment kan enkele dagen na het eerste examenmoment. De actuele data en voorwaarden vind je steeds terug op de website van het Agentschap voor Natuur en Bos.
Stap 3 – Voorbereiden op het praktisch jachtexamen
Na het behalen van je theoretisch jachtexamen volgt de volgende belangrijke stap: het praktisch jachtexamen. Dit examen toetst of je veilig en vaardig kunt omgaan met vuurwapens en of je over de nodige schietvaardigheid beschikt om verantwoord te jagen.
Het praktisch jachtexamen wordt georganiseerd door het Agentschap voor Natuur en Bos en bestaat uit drie onderdelen:
- Veilig omgaan met vuurwapens en munitie
- Schietvaardigheid met het hagelgeweer
- Schietvaardigheid met het kogelgeweer
Waar het theoretisch examen je kennis test, beoordeelt het praktisch examen je houding, veiligheid, discipline en precisie in realistische omstandigheden.
Waarom een gerichte voorbereiding sterk aan te raden is
Schietvaardigheid en veilige omgang met wapens vereisen oefening en begeleiding. Veel kandidaten kiezen daarom voor een voorbereidende opleiding bij een erkende organisatie.
Praktische voorbereiding bij Jagersliga
Voor de praktische voorbereiding werkt ikwordjager.be samen met Jagersliga.
Jagersliga organiseert opleidingsdagen en oefensessies die specifiek gericht zijn op het praktisch jachtexamen. Tijdens deze sessies wordt onder meer gewerkt rond:
- Veilige wapenbehandeling
- Correcte houding en techniek
- Schietoefeningen volgens examennormen
- Simulatie van examenomstandigheden
- Persoonlijke begeleiding in kleine groepen
De trainingen vinden plaats op erkende schietstanden en worden begeleid door ervaren instructeurs.
👉Voor de meest actuele informatie over hun praktische opleiding kan je terecht op: https://www.jagersliga.be/jachtexamen
Hoe lang duurt de voorbereiding op het praktisch examen?
Dat hangt af van je ervaring.
- Kandidaten zonder schietervaring hebben doorgaans meerdere oefensessies nodig.
- Kandidaten met ervaring in schietsport hebben vaak minder voorbereidingstijd nodig, maar moeten toch wennen aan de specifieke examenvormen.
Net zoals bij de theorie geldt ook hier: tijdig starten verhoogt je slaagkans aanzienlijk.
Stap 4 – Het praktisch jachtexamen afleggen
Na het slagen voor het theoretisch jachtexamen volgt het praktisch jachtexamen. Dit examen wordt georganiseerd door het Agentschap voor Natuur en Bos en vormt de laatste examenstap voordat je je jachtverlof kan aanvragen.
Het praktisch jachtexamen beoordeelt of je veilig en correct kan omgaan met vuurwapens en of je voldoende schietvaardigheid bezit.
Waar en wanneer leg je het praktisch jachtexamen af?
Het praktisch jachtexamen wordt doorgaans één keer per jaar georganiseerd, tussen eind juli en eind augustus, op een erkende schietstand in Vlaanderen.
De exacte datum, locatie en inschrijvingsperiode worden jaarlijks gepubliceerd op de officiële website van het Agentschap voor Natuur en Bos.
👉 Raadpleeg steeds de meest actuele informatie via:
https://natuurenbos.vlaanderen.be/jagen/hoe-word-ik-jager/praktisch-jachtexamen
Het examen wordt uitsluitend in het Nederlands afgenomen
Hoe schrijf je je in?
Je kan je enkel inschrijven nadat je geslaagd bent voor het theoretisch jachtexamen.
De inschrijving verloopt via het e-loket van de Vlaamse overheid. De inschrijvingsperiode is beperkt en loopt doorgaans tot eind juni. Je houdt best de actuele data en inschrijvingsperiode in het oog op de website van het ANB.
Enkel geldig ingeschreven kandidaten worden toegelaten tot het examen.
Wat breng je mee?
Bij aanvang van het examen moet je voorleggen:
- Je oproepingsbrief
- Je identiteitskaart
Zonder geldig identiteitsbewijs mag je niet deelnemen.
Wapens en munitie worden ter beschikking gesteld door de organisatie. Het gebruik van eigen wapens of munitie zijn niet toegelaten.
Hoe verloopt het examen concreet?
Het praktisch jachtexamen bestaat uit drie afzonderlijke vakken:
- Vak 1: veilig omgaan met vuurwapens en munitie
- Vak 2: schietvaardigheidsproef met het hagelgeweer
- Vak 3: schietvaardigheidsproef met het kogelgeweer
Het examen voor deze 3 vakken vindt doorgaans op verschillende dagen plaats. Je moet elk vak afzonderlijk succesvol afleggen.
Een gedetailleerde omschrijving van het verloop van elk vak kan je vinden in het examenreglement. Je kan dit reglement vinden op de website van het ANB.
Vak 1 - Veiligheid
Vak 1 bestaat uit twee afzonderlijke onderdelen en vormt het fundament van het praktisch jachtexamen. In dit vak wordt vooral beoordeeld of je veilig, correct en verantwoordelijk kan omgaan met vuurwapens.
Veiligheid staat hier centraal. Zware fouten kunnen onmiddellijk leiden tot uitsluiting.
Deel 1 – Theorie en wapenmanipulatie
In het eerste deel wordt de kandidaat ontvangen in een afzonderlijke ruimte (vaak een tent) waar verschillende wapens, munitie en onderdelen opgesteld staan.
De kandidaat trekt een kaart met vragen en opdrachten. Dit onderdeel combineert:
- Theoretische vragen over wapens en munitie (een herhaling van Vak 3 uit het theoretisch examen)
- Praktische handelingen met een vuurwapen
De kandidaat moet onder meer aantonen dat hij of zij:
- Een wapen correct en veilig uit het rek kan nemen
- Het wapen onmiddellijk opent en controleert
- Chokes en lopen controleert
- Het wapen veilig kan laden
- Met een geladen wapen correct kan vertrekken “op jacht”
- Tijdens een jachtsituatie veilig kan manoeuvreren (bijvoorbeeld bij het nemen van een hindernis of het plaatsnemen op een hoogzit)
- Na de jacht het wapen veilig ontlaadt en correct terugplaatst in het wapenrek
- Tijdens dit onderdeel manipuleert de kandidaat zelf het wapen. De correcte toepassing van veiligheidsprocedures is doorslaggevend
Deel 2 - Het jachtparcours
In het tweede deel volgt de kandidaat een parcours dat een jachtsituatie simuleert.
Er wordt gewerkt met een hagelgeweer en blanke patronen (losse flodders), die voor de beoordeling als scherpe munitie worden beschouwd.
Tijdens het parcours:
- Worden kleiduiven geworpen
- Moet de kandidaat zelf beoordelen of schieten veilig en verantwoord is
- Moet rekening gehouden worden met wat zich in de schietlijn bevindt
Dat betekent dat de kandidaat moet inschatten of er zich:
- Examinatoren
- Gebouwen
- Menselijke silhouetten
- Andere obstakels
in de mogelijke schietrichting bevinden.
Er wordt verwacht dat enkel geschoten wordt wanneer dit vanuit veiligheidsoogpunt verantwoord is.
Daarnaast moet de kandidaat tijdens het parcours:
- Een hindernis veilig nemen (waarbij het wapen ontladen moet worden)
- Correct reageren op bevelen zoals “Hier begint de jacht” en “Hier eindigt de jacht”
- Na elk schot herladen
- Afstanden correct inschatten (met een maximale afwijking van 20%)
Wat wordt hier vooral beoordeeld?
Vak 1 is geen schietvaardigheidsproef. Het is in de eerste plaats een veiligheidsproef.
Er wordt beoordeeld of je:
- Veilig denkt
- Correct handelt
- Instructies opvolgt
- Situaties kan inschatten
- De juiste beslissing neemt om al dan niet te schieten
Zware veiligheidsfouten (zoals richten naar personen of het nemen van een hindernis met een geladen wapen) leiden tot onmiddellijke uitsluiting.
Je bent geslaagd voor dit vak als je voor elk onderdeel minimum 12 op 20 behaalt.
Vak 2 - Schietvaardigheidsproef met het hagelgeweer
Er worden 10 kleiduiven geworpen (uitgaande, dwarsend en inkomende duiven). Elke treffer telt voor 2 punten. Een kleiduif telt enkel wanneer ze effectief gebroken is.
Tijdens dit vak moet je het wapen correct hanteren en alle veiligheidsregels naleven.
Je bent geslaagd voor dit vak als je 10 of meer op 20 behaalt.
Vak 3 - Schietvaardigheidsproef met het kogelgeweer
In deze proef schiet je 10 kogels op een doel op 75 meter afstand. De beste groepering binnen een cirkel van 10 cm wordt gebruikt voor de puntentelling. Elke volledige kogelinslag binnen die cirkel van 10 cm telt voor 2 punten.
Vanaf het bevel “Open het vuur” beschik je over maximaal 10 minuten om dit onderdeel af te werken. Na het laatste schot moet het wapen ontladen en geïnspecteerd worden volgens de opgelegde procedure.
Je bent geslaagd als je een score van minimaal 10 op 20 behaalt.
Wanneer ben je geslaagd?
Je moet elk vak afzonderlijk succesvol afleggen.
Indien je voor één van de vakken onvoldoende scoort of uitgesloten wordt wegens een zware fout, ben je niet geslaagd voor het praktisch jachtexamen.
Wanneer weet je of je geslaagd bent?
Je ontvangt je resultaat per aangetekende brief.
Heb je een Belgisch rijksregisternummer, dan kan je je resultaat ook raadplegen in het e-loket via je inschrijvingsformulier onder de rubriek “Resultaat van het examen”.
Wat als je niet geslaagd bent?
Wie niet slaagt, moet zich opnieuw inschrijven voor een volgende examenzitting.
Aangezien het praktisch jachtexamen doorgaans slechts één keer per jaar georganiseerd wordt, kan niet slagen leiden tot een vertraging in het traject om jager te worden in Vlaanderen.
Een grondige en tijdige voorbereiding is daarom sterk aan te raden.
Stap 5 – Je jachtverlof aanvragen
Wanneer je geslaagd bent voor zowel het theoretisch als het praktisch jachtexamen, kan je een jachtverlof aanvragen.
Pas na het verkrijgen van je jachtverlof mag je effectief deelnemen aan jachtactiviteiten in Vlaanderen.
Je kan een jachtverlof aanvragen dat geldig is op alle dagen, of een verlof dat enkel op zondag geldig is en dus goedkoper is.
Waar vraag je je jachtverlof aan?
Het jachtverlof wordt aangevraagd via het Agentschap voor Natuur en Bos.
De aanvraag verloopt via het e-loket van de Vlaamse overheid. Daar kan je:
- Je aanvraag indienen
- De vereiste documenten opladen
- De betaling uitvoeren
De volgende documenten zijn vereist:
- Een uitreksel uit het strafregister, te bekomen via het (digitaal) loket van uw gemeente. Vraag hier expliciet om een uitreksel model 596.1-10 activiteit jacht. Indien je niet in België gedomicilieerd bent voeg je een gelijkwaardig document toe, uitgereikt door de instanties van het land waar je gedomicilieerd bent. Het uitreksel mag niet ouder zijn dan twee maanden.
- Je certificaat van slagen voor het theoretisch en praktisch jachtexamen. Indien je recent en in Vlaanderen het jachtexamen hebt afgelegd, dan wordt dit certificaat automatisch digitaal toegevoegd aan je aanvraag.
- Een attest van medische en psychische geschiktheid om een vuurwapen te hanteren, ingevuld en getekend door uw huisarts. Het attest mag niet ouder zijn dan 5 jaar op de laatste dag van de periode waarvoor je een jachtverlof aanvraagt. Je vindt het model van dit attest op www.natuurenbos.be/medischattestjachtverlof
👉 De meest actuele informatie vind je via:
https://natuurenbos.vlaanderen.be/jagen/jachtverlof
Aan welke voorwaarden moet je voldoen?
Om een jachtverlof te verkrijgen moet je:
- Minstens 18 jaar oud zijn
- Bovenstaande documenten kunnen aanleveren
- Niet geschorst, ontzet of vervallen zijn verklaard van het recht om wapens te bezitten of te dragen (een verklaring op erewoord wordt gevraagd).
De verplichte jachtverzekering
- Lichamelijke of materiële schade veroorzaken aan anderen
- Het gevolg zijn van het vervoeren, dragen en gebruiken van wapens voor, tijdens en na de jacht
De jachtverzekering moet minstens even lang geldig zijn als het jachtverlof. Je kan deze verzekering afsluiten bij je lokaal verzekeringskantoor (bijvoorbeeld waar je brandverzekering werd afgesloten).
Stap 6 – Jagen
Met een geldig jachtverlof mag je in Vlaanderen deelnemen aan de jacht, maar je krijgt daarmee niet automatisch toegang tot een jachtterrein. Je moet toestemming hebben van de jachtrechthouder, bijvoorbeeld door je aan te sluiten bij een bestaande jachtgroep of door te worden uitgenodigd voor een jacht. Daarnaast moet je de geldende regelgeving, openingsperioden en voorwaarden voor de bejaagde wildsoort respecteren.
Veelgestelde vragen
Nee. Je bent niet verplicht om een specifieke opleiding te volgen, maar je moet wel slagen voor zowel het theoretisch als het praktisch jachtexamen. Voor het theoretisch examen kun je zelfstandig studeren. Voor het praktisch examen is begeleiding sterk aanbevolen, omdat je veilig met vuurwapens moet leren omgaan en voldoende schietvaardigheid moet ontwikkelen.
Nee. Je hoeft geen eigen jachtwapen te bezitten om aan het jachtexamen deel te nemen. Tijdens het praktisch jachtexamen worden de wapens en munitie door de organisatie ter beschikking gesteld. Ook tijdens praktische opleidingen kun je gebruikmaken van de wapens van de opleider of schietstand.
Nee. Je hebt geen eigen jachtterrein nodig om het jachtexamen af te leggen of een jachtverlof aan te vragen. Om later daadwerkelijk te jagen, moet je wel toestemming hebben om deel te nemen aan de jacht op een terrein. Je kunt bijvoorbeeld worden uitgenodigd door een jachtrechthouder of aansluiten bij een bestaande jachtgroep.
Wie jager wil worden in Vlaanderen, moet rekening houden met zowel de
eenmalige kosten van het opleidingstraject en de jachtexamens
als met de
terugkerende kosten wanneer je daarna effectief gaat jagen.
De officiële inschrijvingskosten voor het volledige Vlaamse jachtexamen bedragen in 2026 €250 (€70 theoretisch + €180 praktisch). Daarnaast zijn er kosten verbonden aan je voorbereiding. Zodra je effectief gaat jagen, komen daar jaarlijks het jachtverlof, een verplichte verzekering en (afhankelijk van je situatie) kosten voor wapens, munitie, uitrusting en toegang tot jachtterrein bij. Onderstaand kan je een indicatief overzicht van de kosten vinden.
Kosten om jager te worden
| Kost | Wanneer? | Bedrag |
|---|---|---|
| Voorbereiding theoretisch examen | Vóór het theoretisch examen | €99 – €425, afhankelijk van de gekozen studiemethode (zelfstudie of klassikaal) en aanbieder |
| Theoretisch jachtexamen | April/mei | €70 inschrijvingsgeld |
| Praktische opleiding | Na slagen theorie | Afhankelijk van aanbieder en aantal oefensessies. Reken op ongeveer €300 voor één complete oefensessie (hagelschieten, kogelschieten, veilige omgang met wapens en parcours). |
| Praktisch jachtexamen | Zomer | €180 inschrijvingsgeld |
De examenkosten bedragen in 2026 dus samen €250. Daar komen de kosten van je voorbereiding op het theoretische en praktische examen nog bij. Controleer de actuele officiële tarieven altijd bij het
Agentschap voor Natuur en Bos
en de opleidingscentra.
Kosten om daarna effectief te jagen
Na het behalen van je jachtexamen zijn er bijkomende kosten wanneer je daadwerkelijk wilt gaan jagen. Sommige daarvan zijn jaarlijks verplicht, andere hangen af van hoe, waar en hoe vaak je jaagt.
| Kost | Hoe vaak? | Bedrag |
|---|---|---|
| Jachtverlof | Jaarlijks | €186* |
| Verplichte jachtverzekering | Jaarlijks | €50 – €100, afhankelijk van verzekeraar en formule |
| Jachtwapen | Eenmalig | Reken op enkele honderden tot duizenden euro’s, afhankelijk van type en nieuw vs. tweedehands |
| Uitrusting | Eenmalig | O.a. geschikte kledij, schoeisel, gehoorbescherming en andere persoonlijke uitrusting |
| Jachtrecht of deelname aan een jacht | Doorlopend | Sterk afhankelijk van terrein en gemaakte afspraken** |
| Munitie en schietoefeningen | Doorlopend | Afhankelijk van gebruik |
* Tarief voor een gewoon Vlaams jachtverlof op het moment van schrijven. De tarieven worden geïndexeerd en kunnen wijzigen. In West-Vlaanderen wordt daarnaast momenteel een provinciale belasting van €15 aangerekend.
** Toegang tot een jachtterrein kan een kost met zich meebrengen. Het jachtrecht behoort in principe toe aan de grondeigenaar en kan worden afgestaan of verpacht aan een jachtrechthouder. Wie zelf geen jachtrecht heeft, jaagt daarom doorgaans met toestemming van of via een jachtrechthouder. Of je daarvoor betaalt en hoeveel, hangt volledig af van de concrete afspraken en het jachtterrein. Er bestaat hiervoor geen algemeen tarief.
Daarnaast moet je rekening houden met kosten voor bijvoorbeeld
munitie, schietoefeningen, onderhoud van wapens en materiaal, vervoer en persoonlijke uitrusting.
Wie regelmatig jaagt, kan dus aanzienlijk meer uitgeven dan alleen de jaarlijkse kost van het jachtverlof en de verzekering.
